Deformacje Kończyn Dolnych – Przyczyny, Objawy i Leczenie
Deformacje osi kończyn dolnych to jeden z najczęstszych problemów ortopedycznych wieku dziecięcego, który może dotyczyć również młodzieży i dorosłych. Paley European Institute oferuje precyzyjną diagnostykę oraz leczenie według metod opracowanych przez dr. Dror Paleya, światowego lidera w korekcji zaburzeń osi kończyn.
Czym są deformacje kończyn?
Deformacje kończyn dolnych obejmują szerokie spektrum zaburzeń – od odchyleń osi kończyny (koślawość, szpotawość), przez różnice w długości nóg, po nieprawidłową rotację kości udowej i piszczelowej. Część z nich to naturalny etap rozwoju dziecka i ustępuje samoistnie, inne wymagają wczesnej interwencji, aby zapobiec przeciążeniu stawów i trwałym zmianom zwyrodnieniowym.
Nieprawidłowa oś kończyny powoduje nierównomierne rozłożenie sił działających na staw kolanowy i biodrowy, co z czasem prowadzi do przeciążenia chrząstki stawowej, uszkodzeń łąkotek oraz przyspieszonego rozwoju choroby zwyrodnieniowej.
Deformacje Kończyn Dolnych
Przyczyny
Nadwaga i otyłość
Krzywica
Choroby nerek
Asymetryczne zablokowanie chrząstek wzrostowych po urazach
Zapalenia
Choroba Blounta
Zaburzenia wzrostu w dzieciństwie (u dorosłych)
Metaboliczne choroby kości
Ciężka choroba zwyrodnieniowa stawów
Urazy lub złamania
Objawy
Widoczna koślawość lub szpotawość kolan wykraczająca poza normy wiekowe
Nierówna długość kończyn dolnych
Nieprawidłowy, kompensacyjny wzorzec chodu
Ból kolan, bioder lub pleców związany z przeciążeniem stawów
Postępujące zmiany zwyrodnieniowe stawów u młodzieży i dorosłych
Asymetria ustawienia nóg widoczna w pozycji stojącej
Diagnostyka
Szczegółowe badanie kliniczne i ocena wzorca chodu
Pełne radiogramy kończyn dolnych (pangonogram) w pozycji stojącej
Pomiar kątów mechanicznych osi kończyny
Ocena różnicy długości kończyn
Diagnostyka przyczyny (metaboliczna, pourazowa, wrodzona, zwyrodnieniowa)
Indywidualny plan leczenia dopasowany do wieku i stopnia zaawansowania deformacji
Światowy standard w leczeniu deformacji kończyn dolnych
Paley European Institute to jeden z nielicznych ośrodków w Europie oferujących pełne spektrum leczenia deformacji kończyn dolnych – według metod opracowanych i rozwijanych przez dr. Dror Paleya, światowego lidera chirurgii rekonstrukcyjnej kończyn. Pacjentami zajmują się najbardziej doświadczeni specjaliści.
Leczenie deformacji kończyn dolnych rozpoczyna się od szczegółowej analizy biomechaniki całego narządu ruchu, a nie wyłącznie samego stawu, w którym pojawiają się objawy. Takie podejście pozwala precyzyjnie zlokalizować miejsce powstawania deformacji i zaplanować najskuteczniejszą terapię, zamiast ograniczać się do leczenia objawowego.
W leczeniu wykorzystujemy m.in.:
Metodę Guided Growth – małoinwazyjną korekcję osi kończyny w okresie wzrostu dziecka
Precyzyjną osteotomię korekcyjną kości udowej lub piszczelowej
Nowoczesne techniki stopniowego wydłużania kończyn
W zaawansowanej chorobie zwyrodnieniowej – endoprotezoplastykę stawu kolanowego
Fizjologiczny rozwój osi kończyn – kiedy to jeszcze norma?
Szpotawość fizjologiczna jest naturalnym stanem u noworodków i niemowląt, wynikającym z ułożenia płodu. Z czasem, zwykle w wieku 6–12 miesięcy od rozpoczęcia chodzenia, przechodzi w koślawość fizjologiczną, która stabilizuje się u dzieci do 7. roku życia, osiągając typową dla dorosłych wartość kątową (ok. 6–7 stopni). Jeśli zaburzenia osi kończyn wykraczają poza te granice fizjologiczne, konieczna jest konsultacja ortopedyczna lub fizjoterapeutyczna.
Kluczowe punkty rozwojowe:
Noworodki i niemowlęta – fizjologiczna szpotawość kolan
6–12 miesięcy chodzenia – przejście w koślawość fizjologiczną
Do 7. roku życia – stabilizacja osi kończyny do wartości typowej dla dorosłych
Poza normą wiekową – wskazanie do diagnostyki specjalistycznej
W leczeniu dzieci Paley European Institute stosuje metodę Guided Growth – małoinwazyjną technikę czasowego blokowania chrząstek wzrostowych, pozwalającą na stopniową, naturalną korekcję osi kończyny w okresie wzrostu, bez konieczności rozległych zabiegów w przyszłości.
Kiedy należy zgłosić się do specjalisty?
Niemowlęta i małe dzieci (do ok. 2. roku życia)
Nieznaczna szpotawość jest naturalnym etapem rozwoju. Niepokój powinno wzbudzić nasilenie deformacji zamiast jej stopniowego ustępowania, asymetria między nogami lub towarzyszące niskorosłość i inne odchylenia rozwojowe.
Dzieci w wieku 2–7 lat
To okres fizjologicznej koślawości, która powinna się stopniowo zmniejszać. Utrzymująca się lub nasilająca koślawość, szczególnie jednostronna, wymaga oceny ortopedycznej, ponieważ może wskazywać na chorobę Blounta lub inne podłoże patologiczne.
Dzieci powyżej 7. roku życia i młodzież
Po tym wieku oś kończyny powinna być ustabilizowana. Utrzymująca się deformacja, ból stawów kolanowych, nierówna długość kończyn lub widoczna asymetria chodu są wskazaniem do pilnej konsultacji specjalistycznej.
Dorośli
Deformacje osi kończyn u dorosłych często wiążą się z bólem, ograniczeniem sprawności i postępującymi zmianami zwyrodnieniowymi stawów. Warto skonsultować się ze specjalistą, jeśli deformacja nasila się, towarzyszy jej ból lub wcześniejsze leczenie nie przyniosło oczekiwanych efektów.
Jak leczymy deformacje kończyn dolnych?
Kompleksowe podejście do leczenia deformacji osi kończyn opiera się na precyzyjnej diagnostyce, rozpoznaniu przyczyny oraz dopasowaniu metody leczenia do wieku pacjenta i stopnia zaawansowania zmian. Zespół Paley European Institute łączy nowoczesne techniki chirurgiczne z indywidualnie zaplanowaną rehabilitacją, aby pacjenci mogli odzyskać prawidłową funkcję kończyn.
Diagnostyka i planowanie
Cel: precyzyjne określenie przyczyny i stopnia deformacji
Pełne radiogramy kończyn, pomiar kątów osi mechanicznej
Kwalifikacja do leczenia zachowawczego lub operacyjnego
Opracowanie indywidualnej strategii leczenia dopasowanej do wieku Pacjenta
Guided Growth (leczenie małoinwazyjne u dzieci)
Cel: kontrolowana korekcja osi w okresie wzrostu
Czasowe zablokowanie chrząstki wzrostowej płytką ósemkową
Implantacja przez dwa małe nacięcia – minimalne ryzyko blizn
Pozwala uniknąć bardziej inwazyjnych zabiegów w przyszłości
Osteotomia korekcyjna (młodzież i dorośli)
Cel: chirurgiczna korekcja utrwalonej deformacji osi
Stosowana, gdy potencjał wzrostowy jest wyczerpany lub deformacja jest zaawansowana
Może być łączona ze stopniowym wydłużaniem kończyny
W zaawansowanej chorobie zwyrodnieniowej – rozważana endoprotezoplastyka stawu kolanowego
Rehabilitacja i Opieka Długoterminowa
Cel: pełny powrót do sprawności i prawidłowego wzorca chodu
Indywidualnie dobrany program fizjoterapii
Regularna kontrola radiologiczna postępów korekcji
Długoterminowe monitorowanie do zakończenia wzrostu (u dzieci) lub pełnej regeneracji (u dorosłych)
Kolana Koślawe (Genu Valgum)
Kolana koślawe to deformacja osi kończyny dolnej, w której kolana ustawiają się nienaturalnie blisko siebie, podczas gdy stopy pozostają rozstawione – widziane od przodu nogi tworzą kształt litery „X”. Niewielka koślawość jest fizjologicznym etapem rozwoju u dzieci między 2. a 7. rokiem życia i zwykle ustępuje samoistnie. Utrzymująca się lub nasilająca koślawość po 7. roku życia wymaga diagnostyki specjalistycznej.
Objawy:
– Widoczne zbliżenie kolan przy rozstawionych stopach
– Nierówne zużywanie obuwia
– Ból przedniej lub przyśrodkowej części kolana
– Niestabilność podczas biegania i aktywności fizycznej
– Zmęczenie kończyn dolnych po wysiłku
Leczenie:
U dzieci w okresie wzrostu leczeniem pierwszego wyboru jest metoda Guided Growth – małoinwazyjna implantacja płytki ósemkowej czasowo blokującej jedną stronę chrząstki wzrostowej, co pozwala na stopniowe, naturalne wyprostowanie osi kończyny w trakcie dalszego wzrostu.
Postępowanie u młodzieży i dorosłych:
Gdy potencjał wzrostowy jest wyczerpany, a deformacja utrwalona, stosuje się osteotomię korekcyjną – planowane przecięcie i ustawienie kości w prawidłowej osi, ustabilizowane za pomocą płyt lub stabilizatorów zewnętrznych.
Rehabilitacja:
Program fizjoterapii dobierany jest indywidualnie i obejmuje odbudowę zakresu ruchu, wzmocnienie mięśni stabilizujących kolano oraz stopniowy powrót do pełnej aktywności fizycznej pod kontrolą zespołu terapeutycznego.
Prawidłowe leczenie kolan koślawych pozwala zapobiec wtórnym zmianom zwyrodnieniowym stawu kolanowego i zapewnia Pacjentom komfortowy powrót do samodzielności ruchowej.
Kolana Szpotawe (Genu Varum)
Kolana szpotawe to deformacja osi kończyny dolnej, w której kolana są nienaturalnie oddalone od siebie, podczas gdy stopy pozostają zbliżone – widziane od przodu nogi tworzą kształt litery „O”. Łagodna szpotawość jest normą u noworodków i niemowląt wynikającą z ułożenia płodowego i zwykle ustępuje samoistnie do 2. roku życia, w miarę jak dziecko zaczyna chodzić. Utrzymująca się lub nasilająca szpotawość po tym wieku, zwłaszcza jednostronna lub asymetryczna, wymaga pilnej diagnostyki – może wskazywać na chorobę Blounta, krzywicę lub inne podłoże patologiczne.
Objawy:
– Widoczne oddalenie kolan przy zbliżonych stopach
– Kołyszący, „kaczkowaty” chód
– Ból kolan po stronie przyśrodkowej lub bocznej
– Niestabilność stawu kolanowego podczas obciążania
– Nierównomierne zużywanie obuwia po zewnętrznej krawędzi
– Nasilanie się deformacji zamiast jej stopniowego ustępowania
Leczenie:
U małych dzieci z utrzymującą się patologiczną szpotawością (np. w przebiegu choroby Blounta) stosuje się metodę Guided Growth – małoinwazyjne, czasowe zablokowanie zewnętrznej strony chrząstki wzrostowej płytką ósemkową, które pozwala na stopniowe wyprostowanie osi kończyny w trakcie naturalnego wzrostu dziecka.
Postępowanie u młodzieży i dorosłych:
Po zakończeniu wzrostu lub w przypadku zaawansowanej, utrwalonej deformacji konieczna bywa osteotomia korekcyjna piszczeli lub kości udowej, przywracająca prawidłową oś mechaniczną kończyny i odciążająca przyśrodkową część stawu kolanowego, najbardziej narażoną na zmiany zwyrodnieniowe.
Rehabilitacja:
Fizjoterapia koncentruje się na wzmocnieniu mięśni stabilizujących kolano i biodro, korekcji wzorca chodu oraz stopniowym zwiększaniu obciążeń, z regularną kontrolą radiologiczną postępów korekcji.
Wczesne rozpoznanie i leczenie kolan szpotawych, szczególnie w przebiegu choroby Blounta, ma kluczowe znaczenie dla uniknięcia trwałego uszkodzenia chrząstki stawowej i przedwczesnych zmian zwyrodnieniowych.
Nierówność Długości Kończyn (Limb Length Discrepancy, LLD)
Nierówność długości kończyn dolnych to różnica w długości nóg, która może być wrodzona lub nabyta. U dzieci i młodzieży najczęściej wynika z chorób porażennych (np. mózgowe porażenie dziecięce, polio), urazów strefy wzrostowej kości (uraz, zapalenie, guz nowotworowy), wrodzonych zespołów (osteochondrodysplazja, niedorozwój bliższego końca kości udowej, fibular hemimelia, zespół Silvera-Russella) lub zespołów przerostowych i naczyniowych. U dorosłych nierówność ta bywa skutkiem wcześniejszych zaburzeń wzrostu, urazów lub złamań.
Objawy
– Widoczna asymetria długości nóg
– Kompensacyjne ustawienie miednicy i kręgosłupa
– Utykanie lub nieprawidłowy wzorzec chodu
– Ból bioder, kolan lub odcinka lędźwiowego kręgosłupa
– Zwiększone ryzyko zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego po stronie dłuższej kończyny
Leczenie:
Wybór metody zależy od wieku Pacjenta, przyczyny i przewidywanej różnicy długości w wieku dorosłym. U dzieci w okresie wzrostu stosuje się metody Guided Growth (czasowe lub trwałe zablokowanie chrząstki wzrostowej dłuższej kończyny – epifizjodeza), które pozwalają wyrównać długość nóg wraz z naturalnym wzrostem dziecka.
Postępowanie przy większych różnicach:
Przy znaczących różnicach długości, zarówno u dzieci, jak i dorosłych, stosuje się stopniowe wydłużanie kończyny za pomocą nowoczesnych gwoździ wewnątrzszpikowych lub stabilizatorów zewnętrznych, umożliwiających precyzyjną, kontrolowaną korekcję.
Rehabilitacja:
Proces wydłużania i wyrównywania długości kończyn wymaga długoterminowej, regularnej fizjoterapii wspierającej regenerację kości oraz utrzymanie pełnego zakresu ruchu w stawach sąsiadujących, prowadzonej pod stałą kontrolą zespołu specjalistów.
Kompleksowa diagnostyka przyczyny nierówności długości kończyn oraz odpowiednio dobrany moment interwencji pozwalają uzyskać trwałe wyrównanie i zapobiec wtórnym zaburzeniom postawy.
Zwiększona Antewersja Szyjki Kości Udowej (Femoral Anteversion)
Antewersja szyjki kości udowej to naturalne skręcenie bliższej części kości udowej do przodu względem jej trzonu. Zwiększona antewersja oznacza nadmierne nasilenie tego skręcenia, co powoduje charakterystyczne, „do wewnątrz” ustawienie kolan i stóp podczas chodu. Zjawisko to jest często obserwowane u dzieci w wieku przedszkolnym i zwykle zmniejsza się samoistnie wraz z wiekiem, jednak w części przypadków utrzymuje się i wymaga oceny specjalistycznej.
Objawy:
– Chód „do wewnątrz” (in-toeing) – stopy i kolana skierowane przyśrodkowo
– Częste potykanie się i niezgrabny chód
– Preferowanie siadania w pozycji „W” (kolana zgięte, stopy na zewnątrz)
– Uczucie zmęczenia nóg po dłuższym wysiłku
– U starszych dzieci i młodzieży – ból przedniej części kolana związany z nieprawidłowym torem rzepki
Leczenie:
U większości dzieci zwiększona antewersja ustępuje samoistnie do 8.–10. roku życia i nie wymaga interwencji – zalecana jest obserwacja oraz, w razie potrzeby, fizjoterapia wspomagająca. W przypadkach utrzymujących się po tym wieku, powodujących istotne ograniczenia funkcjonalne lub ból, rozważane jest leczenie chirurgiczne.
Postępowanie chirurgiczne:
W wybranych przypadkach stosuje się osteotomię derotacyjną kości udowej – planowane przecięcie kości i skorygowanie jej rotacji do prawidłowego ustawienia, stabilizowane wewnętrznie w celu zapewnienia prawidłowego zrostu.
Rehabilitacja:
Fizjoterapia po zabiegu obejmuje stopniowe przywracanie zakresu ruchu w stawie biodrowym i kolanowym, reedukację wzorca chodu oraz wzmacnianie mięśni stabilizujących miednicę i kończynę dolną.
Właściwa ocena, czy antewersja mieści się w granicach fizjologicznych, pozwala uniknąć niepotrzebnych interwencji u większości dzieci, a jednocześnie zapewnić skuteczne leczenie tym, u których deformacja się utrwala.
Retrowersja Kości Udowej (Femoral Retroversion), Brak Zrostu (Nonunion) i Skręcenie Piszczeli (Tibial Torsion)
To grupa złożonych zaburzeń rotacyjnych i strukturalnych kończyny dolnej. Retrowersja kości udowej to nadmierne skręcenie bliższej części kości udowej do tyłu (przeciwieństwo antewersji), powodujące ustawienie stóp „na zewnątrz” podczas chodu. Brak zrostu dotyczy kości, które po złamaniu lub zabiegu nie zrastają się prawidłowo, co prowadzi do niestabilności i deformacji. Skręcenie piszczeli (torsja piszczelowa) to nieprawidłowa rotacja kości piszczelowej wzdłuż jej osi długiej, wpływająca na ustawienie stopy względem kolana.
Objawy:
– Nietypowe ustawienie stóp podczas chodu (na zewnątrz przy retrowersji, do wewnątrz przy torsji piszczeli)
– Ból i niestabilność w miejscu braku zrostu kości
– Ograniczona zdolność do obciążania kończyny
– Zaburzenia chodu i szybsze męczenie się podczas aktywności
– Widoczna asymetria rotacji między kończynami
Leczenie:
Ze względu na złożoność tych deformacji leczenie wymaga zindywidualizowanej diagnostyki obrazowej (m.in. tomografii komputerowej rotacyjnej) w celu precyzyjnego określenia stopnia i lokalizacji zaburzenia rotacyjnego lub przyczyny braku zrostu.
Postępowanie chirurgiczne:
– Osteotomia derotacyjna – korekcja nieprawidłowej rotacji kości udowej lub piszczelowej
– Leczenie braku zrostu – z wykorzystaniem stymulacji biologicznej zrostu, stabilizacji wewnętrznej lub zewnętrznej oraz, w razie potrzeby, przeszczepów kostnych
– W złożonych przypadkach – łączenie korekcji rotacyjnej z jednoczesnym wydłużaniem kończyny
Rehabilitacja:
Proces powrotu do sprawności jest długoterminowy i obejmuje stopniowe zwiększanie obciążania operowanej kończyny, fizjoterapię ukierunkowaną na przywrócenie prawidłowego wzorca chodu oraz regularne kontrole radiologiczne potwierdzające prawidłowy zrost i utrzymanie korekcji.
Leczenie retrowersji, braku zrostu i skręcenia piszczeli wymaga doświadczenia w chirurgii rekonstrukcyjnej kończyn – dziedzinie, w której Paley European Institute specjalizuje się od lat, oferując Pacjentom zindywidualizowane, kompleksowe podejście terapeutyczne.
Nasi specjaliści Poznaj zespół Paley European Institute
Family-Centered Care: leczenie, w którym rodzina jest częścią zespołu
Family-Centered Care (FCC, opieka skoncentrowana na rodzinie) to model leczenia stosowany w Paley European Institute. Rodzina dziecka z wrodzoną wadą kończyny nie jest w nim obserwatorem, lecz pełnoprawnym członkiem zespołu terapeutycznego. Leczenie wad wrodzonych trwa często miesiącami lub latami i obejmuje kilka operacji, wydłużanie kończyn oraz wielomiesięczną rehabilitację. Dlatego rodzice, którzy rozumieją plan leczenia i czują się wysłuchani, realnie wpływają na jego wyniki.
Jak wygląda Family-Centered Care w praktyce?
Rodzic nie czeka na korytarzu – podczas operacji dziecka Koordynator Obsługi Szpitalnej i asystent lekarza na bieżąco informują rodziców o przebiegu zabiegu przez WhatsApp. W tym czasie psycholog jest obok rodzica, żeby towarzyszyć mu w najtrudniejszej godzinie.
Jeden plan leczenia zamiast wielu wizyt – podczas konsultacji specjaliści różnych dziedzin spotykają się z dzieckiem w jednym miejscu i tworzą spójny plan leczenia. Rozmowa zaczyna się nie od pytania „co boli?”, lecz od tego, co dziecko lubi robić i jak wygląda codzienne życie rodziny.
Ten sam fizjoterapeuta przed operacją, w jej trakcie i po niej – terapeuta obecny na sali operacyjnej prowadzi rehabilitację od pierwszego dnia rekonwalescencji. Dziecko ćwiczy z kimś, kogo już zna, co zmniejsza lęk i ułatwia powrót do sprawności. Ma to szczególne znaczenie podczas wydłużania kończyn, gdy systematyczna fizjoterapia decyduje o utrzymaniu ruchomości stawów.
Kompleksowa opieka w jednym miejscu – RTG, badania krwi, ortotyk, psycholog, dietetyk, logopeda oraz zaświadczenia do szkół i urzędów są dostępne bez zbędnych skierowań i szukania kolejnych placówek. Operacje odbywają się w partnerskim szpitalu Medicover, gdzie zespół Paley European Institute opiekuje się pacjentem od przyjęcia aż po wypis.
Wsparcie dla rodzin z innych miast i krajów – rodziny przyjeżdżające na leczenie otrzymują pomoc w organizacji transportu, zakwaterowania i całej logistyki pobytu.
Rada Rodziców – rodzice, którzy sami przeszli przez leczenie w Paley European Institute, regularnie testują i oceniają nowe rozwiązania, współtworząc model opieki.
Dlaczego zaangażowanie rodziny poprawia wyniki leczenia?
Rodzice, którzy rozumieją plan leczenia, lepiej realizują zalecenia rehabilitacyjne w domu i szybciej rozpoznają sygnały wymagające kontaktu z lekarzem. Dzięki przygotowaniu rodziny do opieki domowej dzieci operowane w Paley European Institute przebywają w szpitalu średnio tylko 2 dni. Krótsza hospitalizacja i mniej stresu przekładają się na spokojniejszą rekonwalescencję i lepszą jakość życia całej rodziny.
Multimedia
Powiązane artykuły
Przeczytaj wpisy na blogu dotyczące tego zagadnienia
Guided Growth (Sterowany Wzrost): Rewolucja w ortopedii dziecięcej – na czym polega metoda hemiepifizjodezy
Wszystko, co musisz wiedzieć o metodzie Ilizarowa
Osteotomia – co to jest i jakie ma zastosowanie i korzyści?
Deformacje osi kończyn
Najczęściej zadawane przez Was pytania
Czyli Co jako rodzic powinieneś wiedzieć przed podjęciem decyzji.
W koślawości (genu valgum) kolana zbliżają się do siebie, a kostki pozostają oddalone, co daje układ nóg przypominający literę „X”. W szpotawości (genu varum) jest odwrotnie — kostki stykają się, a kolana pozostają oddalone, tworząc kształt litery „O”. Obie wady wymagają innego planowania leczenia.
Nie. Między 2. a 4. rokiem życia pewien stopień koślawości lub szpotawości jest fizjologiczny i zwykle ustępuje samoistnie wraz z wiekiem. Leczenia wymagają wady utrwalone, nasilające się lub towarzyszące innym schorzeniom — dlatego kluczowa jest obserwacja i konsultacja ortopedyczna.
To małoinwazyjna metoda korekcji osi kończyny u dzieci i młodzieży w okresie wzrostu, polegająca na czasowym zablokowaniu chrząstki wzrostowej po jednej stronie kości za pomocą niewielkiej płytki. Zabieg wykonuje się przez dwa kilkumilimetrowe nacięcia, dzięki czemu dziecko może szybko wrócić do normalnej aktywności.
Podstawą jest teleradiografia (zdjęcie RTG całych kończyn dolnych w pozycji stojącej), która pozwala dokładnie zmierzyć długość kości udowej i piszczelowej. W planowaniu leczenia u dzieci pomocna jest metoda mnożnika Paleya, przewidująca ostateczną różnicę długości nóg po zakończeniu wzrostu.
Różnice do 2 cm zwykle nie wymagają operacji — wystarcza obserwacja lub wkładka pod piętę. Różnice od 2 do 5 cm leczy się m.in. hamowaniem wzrostu dłuższej kończyny (epifizjodeza) u dzieci w okresie wzrostu. Różnice powyżej 5 cm są wskazaniem do chirurgicznego wydłużania krótszej kończyny.
To nadmierne skręcenie szyjki kości udowej ku przodowi, które powoduje charakterystyczny chód „do środka” — stopy i kolana ustawiają się w rotacji wewnętrznej. U dzieci wada często koryguje się samoistnie z wiekiem, w cięższych przypadkach stosuje się osteotomię korygującą.
Nie zawsze. Łagodne przypadki obejmuje się obserwacją i fizjoterapią. Gdy nieprawidłowy skręt osiowy piszczeli powoduje wyraźne kompensacyjne przeciążenia stawu kolanowego lub skokowego, wykonuje się osteotomię korygującą połączoną ze stabilizacją wewnętrzną lub zewnętrzną.