Staw Rzekomy – co to jest?

Co to jest staw rzekomy? W praktyce klinicznej ortopedii jednym z najtrudniejszych powikłań zaburzeń gojenia kości jest pseudarthrosis, czyli tzw. staw rzekomy. W wielu przypadkach pojawia się on jako następstwo nieprawidłowego zrostu kostnego po złamaniu lub jako wada wrodzona. Zrozumienie mechanizmu jego powstawania, a także właściwa diagnostyka i leczenie, mają ogromne znaczenie dla zachowania funkcji kończyny.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Staw rzekomy – co to jest i jak powstaje?
• Przyczyny powstawania stawu rzekomego
• Objawy kliniczne i diagnostyka stawu rzekomego
• Jak leczyć stawy rzekome?
• Kto w Paley European Institute leczy staw rzekomy?
• Podsumowanie. Kompleksowe leczenie w wyspecjalizowanych ośrodkach ortopedycznych

Staw rzekomy – co to jest i jak powstaje?

Co to jest staw rzekomy? Pojęcie to odnosi się do sytuacji, w której w miejscu złamania kości nie dochodzi do prawidłowego zrostu. Zamiast stabilnego połączenia kostnego tworzy się patologiczna struktura przypominająca staw. W jej obrębie pojawia się nieprawidłowa ruchomość, której fizjologicznie nie powinno być.

Z punktu widzenia patofizjologii należy podkreślić, że dochodzi tu do przerwania naturalnego procesu osteogenezy. W prawidłowym gojeniu złamania powstaje najpierw kostnina włóknista, następnie kostna, która stabilizuje odłamy. W pseudarthrosis proces ten zostaje zatrzymany lub zaburzony, a pomiędzy fragmentami kości rozwija się tkanka włóknista lub chrząstkopodobna.

Staw rzekomy pojawia się szczególnie często w kontekście powikłań pourazowych, ale także w odniesieniu do chorób wrodzonych. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest wrodzony staw rzekomy kości piszczelowej (CPT – congenital pseudarthrosis of tibia). Jest to rzadka choroba, która występuje średnio u jednego na około 190 000 dzieci i często współwystępuje z nerwiakowłókniakowatością typu 1.

Przyczyny powstawania stawu rzekomego

Do najczęstszych przyczyn powstania pseudarthrosis należą:

• zaburzenia biologicznego procesu gojenia kości,
• niewystarczająca stabilizacja odłamów kostnych,
• infekcje w miejscu złamania,
• znaczne uszkodzenie tkanek miękkich i ukrwienia,
• choroby metaboliczne kości,
• czynniki genetyczne i wady wrodzone.

W kontekście klinicznym staw rzekomy często pojawia się również przy opisie powikłań złamań wysokoenergetycznych, gdzie uszkodzenie tkanek miękkich oraz zaburzenie mikrokrążenia znacząco ograniczają zdolność kości do regeneracji.

Szczególną postacią schorzenia jest wrodzona pseudarthrosis kości piszczelowej. W takim przypadku schorzenie wiąże się z zaburzeniem rozwoju struktury kostnej już w życiu płodowym. Kość jest osłabiona, ulega stopniowemu wygięciu, a następnie złamaniu. W miejscu złamania nie dochodzi do zrostu – powstaje patologiczna ruchomość przypominająca staw.

Objawy kliniczne i diagnostyka stawu rzekomego

Z klinicznego punktu widzenia staw rzekomy to schorzenie objawiające się przede wszystkim:

• nieprawidłową ruchomością w miejscu złamania,
• przewlekłym bólem,
• niestabilnością kończyny,
• deformacją osi kości,
• skróceniem kończyny.

W przypadku dzieci pierwszym sygnałem choroby może być postępujące wygięcie kości piszczelowej, a następnie spontaniczne złamanie. Diagnostyka pseudarthrosis opiera się przede wszystkim na badaniach obrazowych. Klasycznym badaniem jest radiografia, która pozwala ocenić brak mostu kostnego oraz obecność tkanki włóknistej między odłamami. W bardziej złożonych przypadkach wykorzystuje się tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny.

W Paley European Institute prowadzimy także szczegółową diagnostykę różnicową. Dzięki temu można ustalić, czy staw rzekomy jest powikłaniem urazu, chorobą wrodzoną czy elementem szerszego zespołu chorobowego.

Jak leczyć stawy rzekome?

Jak skutecznie go leczyć staw rzekomy? Leczenie pseudarthrosis należy do najbardziej wymagających procedur w ortopedii rekonstrukcyjnej. W wielu przypadkach jedyną skuteczną metodą terapii jest leczenie operacyjne. W zależności od rodzaju schorzenia stosuje się m.in.:

• usunięcie patologicznej tkanki w miejscu pseudarthrosis,
• przeszczepy kostne,
• stabilizację śródszpikową lub zewnętrzną,
• techniki rekonstrukcyjne poprawiające ukrwienie kości.

Szczególnie trudnym przypadkiem jest wrodzony staw rzekomy kości piszczelowej. Wśród nowoczesnych metod leczenia dostępna jest m.in. technika cross-union, pozwalająca na uzyskanie stabilnego zrostu kostnego. Wysokospecjalistyczne procedury tego typu prowadzone są w ramach chirurgii ortopedycznejw naszym instytucie, gdzie wykorzystuje się doświadczenie zespołów zajmujących się leczeniem najbardziej złożonych deformacji układu kostnego.

Istotnym elementem terapii jest również kompleksowa rehabilitacja. Po operacji konieczne jest przywrócenie funkcji mięśni, stabilizacji stawu oraz prawidłowego wzorca chodu.

Kto w Paley European Institute leczy staw rzekomy?

Leczeniem pacjentów ze stawem rzekomym w Paley European Institute zajmuje się zespół doświadczonych chirurgów ortopedów specjalizujących się w rekonstrukcyjnej chirurgii narządu ruchu i leczeniu deformacji kości.

Jednym z nich jest lek. Tomasz Albrewczyński – chirurg ortopeda i ortopeda dziecięcy, specjalizujący się w leczeniu deformacji narządu ruchu, wydłużaniu kończyn oraz rekonstrukcji stawów. Absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, który doświadczenie zdobywał m.in. w Paley Institute w West Palm Beach na Florydzie. W swojej praktyce koncentruje się na leczeniu złożonych problemów ortopedycznych wymagających zaawansowanych procedur chirurgicznych oraz nowoczesnych technik rekonstrukcyjnych.

Pacjentami ze stawem rzekomym zajmuje się również dr n. med. Jarosław Michał Deszczyński – chirurg ortopeda, specjalizujący się w leczeniu deformacji narządu ruchu, wydłużaniu kończyn oraz kompleksowej opiece chirurgicznej nad pacjentami z chorobami ortopedycznymi. Odbył specjalistyczne szkolenie w Paley Institute w Stanach Zjednoczonych i pełnił funkcję ordynatora oddziału ortopedii dziecięcej oraz leczenia deformacji narządu ruchu w Szpitalu Medicover w Warszawie.

Obaj specjaliści wykorzystują nowoczesne techniki chirurgii rekonstrukcyjnej oraz indywidualne podejście do planowania leczenia, co pozwala prowadzić terapię nawet najbardziej złożonych przypadków stawu rzekomego u dzieci i dorosłych pacjentów.

Podsumowanie. Kompleksowe leczenie w wyspecjalizowanych ośrodkach ortopedycznych

Staw rzekomy to schorzenie wymagające leczenia wieloetapowego i interdyscyplinarnego. Właśnie dlatego pacjenci z pseudarthrosis często trafiają do naszego wyspecjalizowanego ośrodka zajmującego się rzadkimi chorobami ortopedycznymi.

Paley European Institute prowadzi leczenie pacjentów z ponad 70 krajów świata, oferując kompleksową opiekę obejmującą diagnostykę, leczenie pourazowych schorzeń ortopedycznych, fizjoterapię oraz długoterminową rehabilitację. W ramach programów terapeutycznych prowadzonych przez naszych ortopedów dla dorosłych i dla dzieci opracowywane są indywidualne strategie terapeutyczne dla każdego pacjenta.

Szczególne znaczenie ma także ortopedia dziecięca, ponieważ wrodzone postaci pseudarthrosis wymagają leczenia prowadzonego od najwcześniejszych lat życia. W takich przypadkach terapia obejmuje nie tylko korekcję deformacji i uzyskanie zrostu kostnego, lecz także długoterminowe monitorowanie wzrostu kończyn. Współczesna ortopedia pokazuje, że nawet bardzo złożone przypadki pseudarthrosis mogą być skutecznie leczone, pod warunkiem że terapia jest prowadzona w wyspecjalizowanym ośrodku i opiera się na indywidualnym planie leczenia dostosowanym do potrzeb pacjenta.